Ciekawostki o krwi
Na zdjęciu poniżej widoczne są ludzkie czerwone ciałka krwi (erytrocyty) w świetle naczynia krwionośnego, widziane pod mikroskopem elektronowym. Erytrocyty ludzkie (na wynikach badań laboratoryjnych RBC, z języka angielskiego od Red Blood Cells) są bezjądrzaste, wobec tego nie dzielą się i nie przekazują DNA. Żyją około 100 dni. Są stale wymieniane przez organizm. Mają za zadanie transportować tlen (O2) z płuc do tkanek oraz dwutlenek węgla (CO2) z tkanek do płuc. Cząsteczki te wiążą się w erytrocytach z czerwonym barwnikiem hemoglobiną – białkiem hemowym. Jedna cząsteczka hemu, z centralnie skoordynowanym dwudodatnim kationem żelaza (Fe2+) w centrum aktywnym, ma potencjał wiązania do ośmiu atomów tlenu (4 podjednostki hemu, każda wiążąca dwuatomową cząsteczkę tlenu). Oprócz żelaza do syntezy hemu potrzebna jest witamina B12, czyli kobalamina, zawierająca kation kobaltu (Co2+) w centrum pierścienia makrocyklicznego.
Kobalamina uczestniczy w procesie erytropoezy – powstawania nowych czerwonych ciałek krwi. Karboksyhemoglobina jest hemoglobiną, której zdolność do transportu tlenu została trwale zablokowana czadem, czyli tlenkiem węgla (CO). Związek ten powstaje we krwi np. w efekcie zaczadzenia dymem wśród ofiar pożarów. Żelazo hemowe występuje w niej na 3 stopniu utlenienia (Fe3+). Jeśli ponad 50% hemoglobiny zwiąże CO, wówczas najczęściej następuje zgon z powodu komórkowej hipoksji. Więcej ciekawostek z zakresu nauk przyrodniczych podajemy w innym wpisie.
Hematologia – budowa i ewolucyjne przystosowania erytrocytów ludzkich
Erytrocyty posiadają około 6,0-7,5 μm średnicy i 2 μm grubości, kształtem w przekroju przypominając dwuwklęsły dysk. Takie zagłębienie w centralnej części komórki prawdopodobnie stanowi ewolucyjną pozostałość po jądrze komórkowym, gdy weźmiemy pod uwagę fakt, że jądro komórkowe występuje w erytrocytach obecnie żyjących przedstawicieli niższych grup kręgowców, np. żaby trawnej lub innych płazów. Z drugiej strony taki kształt czerwonych ciałek krwi ssaków doskonale spełnia rolę obniżenia oporów wewnątrznaczyniowych krążącej krwi, zwiększenia powierzchni chłonnej w stosunku do masy komórki transportującej tlen oraz nadania jej znakomitej elastyczności, szczególnie przydatnej w wąskich naczyniach włosowatych (kapilarach), posiadających średnicę od 8 do 10 μm.
Skąd się bierze anemia?
Anemia, inaczej niedokrwistość, oznacza patologicznie niski poziom krwinek czerwonych we krwi. Powłoki skórne stają się blade, a wydolność organizmu spada. Przy ciężkiej postaci anemii występują też problemy z oddychaniem i/bądź tachykardia, czyli nadmierna częstość akcji serca. Pompa krwi próbuje w ten sposób zrekompensować niedobór liczby erytrocytów w łożysku naczyniowym. Dolegliwość ta moża mieć wiele różnych przyczyn. Podstawową jest niedobór żelaza w diecie. Żelazo najłatwiej przyswaja się z pokarmów zwierzęcych, a najwięcej łatwo przyswajalnego żelaza występuje w wątróbce, szczególnie wieprzowej. Inną przyczyną anemii może być też niedobór ferrytyny, czyli białka magazynującego żelazo w komórkach, wywołany np. żołądkowo-jelitowym zakażeniem bakterią Helicobacter pylori. Kolejnym powodem niedokrwistości jest niedobór w diecie kobalaminy, tj. witaminy B12. Wątróbka zwierzęca jest również świetnym źródłem tej witaminy.
Czym jest morfologia?
Ogólnie pojęcie „morfologia” oznacza budowę zewnętrzną, czyli budowę morfologiczną organizmów, narządów, tkanek bądź komórek. Jednak w kontekście wyników badań krwi morfologia (w języku angielskim blood cell count) to termin oznaczający rodzaj testu laboratoryjnego oceniającego ogólny stan zdrowia na podstawie analizy składu komórkowego krwi. Ocenie podlegają tutaj zarówno liczba erytrocytów, leukocytów (po angielsku WBC, White Blood Cells), trombocytów (płytek krwi, błon megakariocytów, ang. PLT, Platelets), jak i subpopulacji ciałek odpornościowych krwi (analiza różnicowa WBC: neutrofile, bazofile, eozynofile; agranulocyty i granulocyty). Ponadto w wynikach badań krwi występują też inne interesujące wskaźniki, takie jak CRP (c-reactive protein, białko C-reaktywne, którego stężenie jest dobrym wskaźnikiem stanu zapalnego), HGB lub HG (zawartość hemoglobiny w erytrocytach), HCT (hematokryt, tj. stosunek objętości erytrocytów do objętości krwi pełnej – ang. whole blood, tj. elementów morfotycznych wraz z osoczem krwi – ang. blood plasma), wskazujący na potencjał wydolnościowy krwi, wskaźnik szczególnie istotny u kolarzy czy biegaczy wyczynowych. Ogólnie rzecz ujmując, badanie to pozwala wykryć anemię, obecność stanu zapalnego czy toczącej się w organizmie infekcji.
Więcej informacji w tematyce wyników badań można zasięgnąć z innego naszego wpisu pt.: Tłumaczenia wyników badań medycznych online.
Na czym polega białaczka?
Białaczka to nowotwór układu krwiotwórczego. Dokładna przyczyna tego zaburzenia nie jest znana lub jest złożona (wieloczynnikowa). Choroba rozwija się na skutek powstania błędów w DNA prekursorowych komórek szpiku kostnego czerwonego, z których w sposób niekontrolowany namnażają się nadmiernie białe ciałka krwi (leukocyty). Hematolodzy wskazują na kombinację predyspozycji genetycznych (np. białaczka u dzieci) oraz narażenia na czynniki środowiskowe (modyfikacyjne: promieniowanie mutagenne, toksyczne związki chemiczne etc.).
Tłumaczenia hematologiczne w biurze Best Text
Od ponad 20 lat nasze biuro tłumaczeń realizuje profesjonalne tłumaczenia medyczne online, najczęściej w zakresie języka angielskiego i niemieckiego. Jednym z podtypów tych tłumaczeń są translacje wyników badań krwi. To badanie bardzo często powtarzane jest wielokrotnie podczas hospitalizacji pacjenta i na wypisie medycznym widać, jak zmieniały się parametry krwi pacjenta w poszczególnych dniach jego pobytu w szpitalu czy klinice. Choć znaczna część parametrów krwi ma swoje symbole międzynarodowe, są takie elementy, które wymagają tłumaczenia, np. OB (odczyn Biernackiego) tłumaczy się na język angielski jako ESR (Erytrocyte Sedimentation Rate, tzn. szybkość opadania krwinek czerwonych). Medycyna jest nauką interdyscyplinarną, gdyż ciało ludzkie jest bardzo skomplikowaną maszynerią komórkową. Z tego względu hematologia może zazębiać się z onkologią, np. w przypadku pacjentów chorych na białaczkę. Bardzo często wykonujemy też tłumaczenia dokumentów medycznych pacjentów chorych na raka, którzy poszukują pomocy medycznej poza granicami kraju.